Fotowoltaika na gruncie – kiedy warto ją polecić? Wymogi techniczne, rodzaje konstrukcji i dobór paneli

Fotowoltaika najczęściej kojarzy się nam z panelami zamontowanymi na dachu. Jest to najpopularniejsze rozwiązanie, ale nie zawsze najlepsze. Co w sytuacji, gdy dach jest zacieniony, ma zły kształt lub jest skierowany w złą stronę? Właśnie wtedy na scenę wkracza fotowoltaika na gruncie.

Dla wielu osób to wciąż rozwiązanie „zastępcze”, ale prawda jest taka, że instalacja na ziemi ma ogromne zalety i często jest znacznie bardziej wydajna niż ta na dachu. W tym artykule odpowiemy na kluczowe pytanie: czy fotowoltaika na gruncie się opłaca i kiedy jest absolutnie najlepszym wyborem.

Kiedy warto postawić na fotowoltaikę na gruncie?

Montaż paneli na dachu jest wygodny, bo nie zajmuje nam dodatkowego miejsca. Czasami jednak jest to po prostu niemożliwe lub nieopłacalne. Fotowoltaika na gruncie staje się idealnym rozwiązaniem, gdy:

1. Dach jest nieodpowiedni:
   • Jest skierowany na północ (najgorszy możliwy kierunek).
   • Jest mocno zacieniony przez drzewa, kominy lub sąsiednie budynki.
   • Ma skomplikowany kształt (wiele spadów, lukarn), co utrudnia montaż.
   • Konstrukcja dachu jest zbyt słaba, by udźwignąć ciężar paneli.
   • Pokrycie dachu jest stare (np. stary eternit) i niedługo będzie wymagało wymiany.
2. Potrzebujemy bardzo dużej mocy:
   • Dach jest po prostu za mały, by zmieścić instalację, która pokryje nasze rachunki (np. przy ogrzewaniu domu pompą ciepła).
   • Dotyczy to szczególnie firm i gospodarstw rolnych, które potrzebują znacznie więcej energii niż dom jednorodzinny.
3. Mamy wolny, nieużywany kawałek działki:
   • Jeśli posiadamy kawałek ogrodu lub nieużytku, który i tak stoi pusty, fotowoltaika na gruncie pozwoli go sensownie zagospodarować.
4. Cenimy sobie wygodę i wydajność:
   • Instalację na gruncie można idealnie ustawić w kierunku południowym i pod perfekcyjnym kątem. Daje to wyższą produkcję prądu niż na dachu skierowanym np. na wschód-zachód.
   • Panele na gruncie są łatwiejsze w czyszczeniu i serwisowaniu (nie trzeba wchodzić na dach).

Konstrukcja fotowoltaiczna na gruncie – jak to wygląda?

To właśnie konstrukcja fotowoltaiczna na gruncie jest kluczowym elementem, który różni tę instalację od dachowej. Panele nie leżą bezpośrednio na ziemi, ale są zamocowane na specjalnych, bardzo wytrzymałych stelażach.

Najczęściej stosuje się dwa rodzaje konstrukcji:

• Konstrukcje wbijane (kretowane): To najszybsza i najpopularniejsza metoda przy większych instalacjach. Specjalne słupy (wyglądające jak stalowe szyny) są wbijane w ziemię za pomocą specjalej maszyny. Jest to bardzo trwałe i nie wymaga betonowania.
• Konstrukcje przykręcane lub betonowane: Jeśli grunt jest bardzo kamienisty, podmokły lub gdy instalacja jest mała, stosuje się stelaże przykręcane do wylanych wcześniej fundamentów betonowych (tzw. stóp betonowych) lub specjalnych bloczków.

To, jak zamontować panele na gruncie, zależy więc głównie od rodzaju gruntu, jakim dysponujemy. W obu przypadkach jest to rozwiązanie w pełni bezpieczne, odporne na wiatr i śnieg.

A co z prawem? Pozwolenia na fotowoltaikę na gruncie

To bardzo ważna kwestia, która często budzi wątpliwości. Czy na postawienie „kilku paneli w ogrodzie” potrzebuję pozwolenia?

To zależy od dwóch rzeczy: mocy instalacji i lokalnych przepisów.

1. Moc instalacji:
   • Do 50 kW: W przypadku instalacji prosumenckich (dla domu lub małej firmy) o mocy do 50 kW, pozwolenia na fotowoltaikę na gruncie (w sensie pozwolenia na budowę) zazwyczaj nie są wymagane. Wystarczy tzw. zgłoszenie robót budowlanych do odpowiedniego urzędu (starostwa).
   • Powyżej 50 kW: Tutaj niemal zawsze będzie wymagane pełne pozwolenie na budowę.
2. Plan miejscowy (MPZP):
   • To jest „pułapka”, o której wiele osób zapomina. Zanim zaczniemy cokolwiek robić, musimy sprawdzić Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego dla naszej działki.
   • Może się okazać, że plan ten (uchwalony przez gminę) zabrania stawiania jakichkolwiek konstrukcji na danym terenie (np. bo jest to teren wyłącznie rolniczy lub biologicznie czynny). Warto to sprawdzić w urzędzie gminy przed rozpoczęciem inwestycji.

Koszt fotowoltaiki na gruncie – czy jest drożej?

Przejdźmy do sedna: koszt fotowoltaiki na gruncie jest zazwyczaj wyższy niż instalacji dachowej o tej samej mocy.

Z czego to wynika?

• Koszt konstrukcji: Głównym winowajcą jest sama konstrukcja fotowoltaiczna na gruncie. Solidny, stalowy stelaż jest droższy niż proste haki i szyny używane na dachu.
• Prace ziemne: Dochodzi koszt wykopania rowu i położenia kabla, który połączy panele na gruncie z falownikiem w budynku.
• Montaż: Prace przy montażu na gruncie bywają bardziej czasochłonne.

Jednak wyższy koszt początkowy jest rekompensowany przez wyższą wydajność. Jak wspomnieliśmy, panele na gruncie możemy ustawić idealnie na południe (a nie tak „jak akurat leży dach”) i pod optymalnym kątem (zwykle 30-35 stopni). Dzięki temu taka instalacja produkuje więcej prądu, a inwestycja szybciej się zwraca.

Podsumowanie: Czy fotowoltaika na gruncie się opłaca?

Zdecydowanie tak! Fotowoltaika na gruncie to nie jest kompromis, ale w pełni profesjonalne i często najbardziej opłacalne rozwiązanie. Jeśli Państwa dach nie jest idealny, lub jeśli potrzebują Państwo dużej, wydajnej elektrowni, instalacja gruntowa będzie strzałem w dziesiątkę.

Jako Ecco-Sun, jesteśmy hurtownią, która dostarcza instalatorom wszystkie niezbędne elementy do budowy takich systemów – od sprawdzonych paneli i falowników, po certyfikowane konstrukcje fotowoltaiczne na gruncie. Wspieramy firmy wykonawcze z całej Polski, od Warszawy i Poznania po Gdańsk i Wrocław, zapewniając im dostęp do komponentów, które gwarantują bezpieczną i wydajną pracę na lata.